خانه / پادکست / ارمنستان، سرزمین کلیساها و صومعه‌ها

ارمنستان، سرزمین کلیساها و صومعه‌ها

پادکست ارمنستان، مختصری از اطلاعات درباره این کشور رو ارائه میده. این پادکست حدود ۲۰ دقیقه است.

دانلود پادکست

ارمنستان یا به قول خود ارمنی‌ها هایاستان تاریخی پر از فراز و نشیب داره. تاریخ این کشور روایت قصه قهرمانان و وطن پرستانی از مردمان باستانیه که در مقابل تهاجمات، تسخیرها، بلایای طبیعی و قدرت امپراطوری‌ها از این سرزمین محافظت کردن. موسس خورناتسی پدر تاریخ‌نگاری ارمنیان که در قرن ۵ میلادی زندگی می‌کرده درباره ارمنستان میگه: «گرچه ما یک کشور کوچکیم و جمعیت زیادی نداریم، قدرت اندکی داشته و تحت تاثیر سایر سرزمین‌ها بوده‌ایم اما اقدامات شجاعانه بسیاری در این سرزمین صورت گرفته که در تاریخ ثبت شده» شاید بشه این جمله رو به عنوان چکیده تاریخ ارمنستان در نظر گرفت.


همون طور که گفتیم، نام این کشور در زبان ارمنی هایاستانِ که از اسم هایک، بنیان گذار ملت ارمنی از نوادگان حضرت نوح گرفته شده. ارمنستان به دلیل موقعیت جغرافیایی که داره همیشه مورد توجه امپراطوری ها و پادشاهان مختلف بوده. پیوند ارامنه و ایرانی‌ها به گذشته های باستانی بر می گرده، درست از آغاز تاریخ ایران. در زمان کوروش کبیر ارمنستان هم مثل سایر نواحی تحت سیطره هخامنشیان مطیع این دولت شدن اما بعدها در زمره سرزمین هایی بود که ضد دولت هخامنشی شورش کردند و نتیجه این شورش ها جنگهای متعددی بود. پس از دولت هخامنشیان و با روی کار آمدن سلوکیان، اشکانیان و پس از اونها دولت ساسانیان جنگ های بین ایران و دولت روم در گرفت که در این بین ارمنستان گاهی جزئی از خاک ایران، گاهی مطیع دولت روم و گاهی هم به صورت مستقل اداره می‌شد.
در زمان قدرت داشتن ساسانیان در ایران و در سال ۳۰۱ میلادی کشور ارمنستان به عنوان اولین کشور مسیحیت رو دین رسمی خودش اعلام می‌کنه و ۱۲ سال بعد هم دولت روم مسیحیت را دین رسمی خودش می‌پذیره. به دنبال این اتفاق مسئله مذهب به یکی دیگه از مناقشات بین ایران و روم تبدیل میشه.
بعد از قدرت گرفتن امپراتوری عثمانی و صفویان در ایران، جنگ ها و منازعات در منطقه ارمنستان همچنان ادامه داشت و این کشور سالها در جنگ، ویرانی، قحطی و آشفتگی به سر برد.
در آغاز قرن ۱۹ ارمنستان دوباره درگیر جنگ هایی بین روسیه تزاری، پادشاهان قاجاری و عثمانی ها شد که در نهایت پس از اتفاقات جنگ جهانی اول و در سال ۱۹۱۸ بین ارمنستان و دولت عثمانی نبردی در شهر ساردآباد صورت می گیره که با پیروزی ارمنستان خاتمه پیدا میکنه پس از این پیروزی کشور ارمنستان اعلام استقلال کرده و اولین جمهوری ارمنستان شکل می گیره و در نهایت بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی جمهوری ارمنستان در سال ۱۹۹۱ کاملاً استقلال خودش رو به دست میاره.

ترجمه سرود ملی ارمنستان:
میهن ما، آزاد و مستقل،
که قرن‌های قرن است زنده است،
هم‌اینک پسران خود را فرامی‌خواند
به سوی ارمنستان آزاد و مستقل.
ای برادر، این درفشی است که من
برای تو دوخته‌ام
در شب‌هایی بی‌خواب
و آن را با اشک‌هایم آغشتم
درفش سه‌رنگ را بنگر
نشانی ارجمند برای ما
بگذار تا در چشم دشمن بدرخشد
ای ارمنستان ، شکوهمند باش جاودان
مرگ همه‌جا یکسان است
و مرد تنها یک بار می‌میرد
خوشا آن که می‌میرد
در راه آزادی ملتش
خوشا آن که می‌میرد
در راه آزادی ملتش

این کشور برای رسیدن به این استقلال سختی های زیادی رو پشت سر گذاشت. شاید بشه نسل کشی ارامنه بین سالهای ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۷ توسط دولت عثمانی رو دردناک ترین اونها دونست. کشتاری که طبق گفته خود ارمنی ها در اون یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر از ارامنه به قتل رسیدن.
ارمنستان امروزی با جمعیتی بالغ بر ۳ میلیون نفر، آب و هوای کوهستانی و زمستانهای نسبتاً سردی داره و حدود ۹۰ درصد زمین های این کشور در ارتفاعی بیشتر از ۱۰۰۰ متر قرار گرفتن. از لحاظ جغرافیایی بین دریای سیاه و دریای خزر قرار گرفته و به نوعی مرز میان آسیا و اروپا محسوب میشه. عمده جمعیت این کشور رو ارامنه تشکیل میدن و درصد کمی از اقوام کرد روس، یونانی و مهاجران دیگر کشورها اونجا زندگی می کنن. همانطور که قبلا هم گفتیم مذهب رسمیشون مسیحیتِ و زبان رسمی کشور ارمنیه ولی از اونجاکه قبلا بخشی از شوروی بوده خیلی از مردم این کشور به زبان روسی هم تسلط دارن.

فرهنگ ارمنی برپایه فرهنگ اقوام و طایفه‌هابی بنا شده که در سرزمین کوهستانی ارمنستان زندگی می کردن. بخش زیادی از فرهنگ ارمنستان بر اساس جغرافیا، ادب و هنر و موسیقی ارمنی پایه گذاری شده. شاید بشه ادبیات ارمنی رو یکی از قدیمی ترین و غنی ترین ادبیات جهان در نظر گرفت. داستان و حماسه داوید ساسونی و یا دلاوران ساسون رو میشه یکی از اولین آثار برجسته ادبیات ارمنی دونست که حتی در فهرست میراث فرهنگی و معنوی یونسکو به ثبت رسیده.
غزل سروده های دینی از قرن پنجم نقش مهمی در ادبیات ارمنی داشت که بیشتر در آیین های مذهبی به کار می رفت و همواره در کلیساها با موسیقی همراه می شد
ارمنستان شاعران و نویسنده های بزرگی داشته که شاید بشه لقب بزرگترین شاعر ارمنستان شرقی رو به”یقیشه چارنتس” داد. کسی که به خاطر آثار و فعالیت هاش در سال ۱۹۳۶ دستگیر شد و در سال ۱۹۳۷ در بیمارستان زندان فوت کرد که بعدها خانه او به عنوان موزه در ایروان مورد استفاده قرار گرفت. “شعر ارمنستان را دوست میدارم” یکی از اشعار معروف اونه. جمعیت زیادی از ارامنه در کشورهای دیگه ای به جز ارمنستان زندگی می کند که این امر باعث شده نویسندگان و شاعران ارمنی به زبان‌های دیگه ای هم مسلط باشن و به همین خاطر آثار ارمنیان در سرتاسر دنیا ترجمه و منتشر میشه. از نویسنده های ایرانی-ارمنی زویا پیرزاد رو میشه به عنوان موفق ترین معرفی کرد که کتاب “چراغ ها را من خاموش می کنم” جایزه های فراوانی رو برای خانم پیرزاد به همراه داشت.
ارمنستان نماد های فرهنگی زیادی داره که گردشگران زیادی رو از سراسر دنیا به خودش جذب می کنه، جشنواره فیلم زردآلوی طلایی، جشنواره تیاتر «های فست» جشن سنت سرکیس، روز جاز ایروان، جشنواره دلمه تنها بخشی از فستیوال ها و رویدادهای فرهنگی ارمستان هستن.
شاید در عرصه ی فرهنگ شناخته شده ترین چهره ی ارمنی الاصل ، شارل آزناوار باشه که بیش از هزار ترانه به زبان های فرانسوی، انگلیسی ، ارمنی نوشته و اجرا کرده و در بیش از ۶۰ فیلم سینمایی بازی کرده، و از طرف یونسکو به عنوان نماینده فرهنگی ارمسنتان انتخاب شده.

و اما موسیقی ارمنی سابقه ای هزار ساله داره و بعد از رسمیت یافتن آیین مسیح در این کشور موسیقی ارمنی دچار تحول اساسی میشه و بعد از اون پیدایش الفبای ارمنی در قرن پنجم میلادی در رونق موسیقی و آواز خوانی ارمنی تاثیر زیادی میذاره. ارمنستان موسیقی دانای بزرگی رو به دنیا معرفی کرده که میشه به آرام خاچاتوریان اشاره کرد. ولی بدون شک لوریس چکناواریان برای ما ایرانی ها چهره شناخته شده تریه. آهنگساز، رهبر ارکستر، نویسنده و نقاش ارمنی تبار اهل ایران که آثار برجسته ای از خودش به جا گذاشته.

در موسیقی ارمنی از ساز هایی مانند تار، باغلاما، دف، دودوک و کمانچه استفاده میشه که دودوک اصیل ترین ساز بین بقیه سازهای ملی اون ها به حساب میاد. دودوک جزو سازهای بادی محسوب میشه و ظاهری شبیه به نی داره. از صدای غمناک و ویژه این ساز در بسیاری از آثار موسیقی ارمنی ها استفاده شده
ارامنه به دلیل قرار گرفتن بین تمدن های شرقی و غربی همیشه نقش یک رابط و واسط رو به خوبی بازی کردند و بر فرهنگ و تمدن اونها تاثیر گذاشته و همچنین از اونها تأثیر هم گرفتند. ارمنستان در زمینه معماری بیشترین اثر رو روی معماری مسیحی داشته و میشه ادعا کرد معماری مسیحی بخشی از ابداعات و ابتکارات خودش رو مدیون معماری ارامنه است. معمارهای ارمنی همیشه زبانزد بودن و آثار زیادی را از خودشان به جا گذاشتند از آثار به جا مانده از معماری قدیمی و قرون وسطایی اونها میشه به صومعه گغارد، معبد گارنی، صومعه خور ویراپ و کلیسای اچمیادزین اشاره کرد که امروزه هر کدام از این بناها به یکی از جاذبه های پربازدید این کشور تبدیل شدند. معماران معاصر ارمنی هم دست کمی از اجداد خودشون ندارن و آثار مطرح زیادی در سرتاسر دنیا از خودشون به جا گذاشتن. مثلاً کاخ مرمر تهران اثر لئون تادوسیان معمار ایرانیه ارمنی تباره. و اما الکساندر تامانیان رو میشه یکی از موفق ترین و معروف ترین معماران معاصر ارمنی شمرد که میدان جمهوری ایروان و ساختمان اپرای تئاتر ایروان از آثار برجسته این مهندس معمارن.

ارمنیان و ایرانیان از گذشته ها با هم در ارتباط بودند و مراوداتی داشتند و امروز هم ایرانیان زیادی برای سفر خارجه کشور ارمنستان رو انتخاب می کنن. شاید چون سفر به این کشور ویزا نمیخواد و راحت تره و نسبتاً ارزان تر از بقیه کشورها میشه مقصد خیلی از ایرانی هاست. پس چه خوبه که با کمی تحقیق درباره فرهنگ و تمدن این کشور با دید بازتری از اون بازدید بشه.
ایروان پایتخت ارمنستان در دامنه کوه آرارات جمعیتی بیش از یک میلیون نفر داره. این شهر توسط یونسکو به عنوان پایتخت جهانی کتاب در سال ۲۰۱۲ انتخاب شد و جاذبه های زیادی هم داره. از جمله جاذبه های این شهر میشه به میدان جمهوری، کاسکاد، پارک پیروزی و تندیس مادر ارمنستان، موزه و یادمان نسل‌کشی ارامنه و بازار ورنیساژ اشاره کرد. دهها مکان تاریخی و طبیعی در مناطق مرکزی این کشور وجود داره که خیلی از اونها با یک ساعت رانندگی از ایروان قابل دسترسی هستن. کوه ۴۰۹۰ متری آراگاتس، صومعه خور ویراپ و نمای قله آرارات، معبد گارنی، صومعه گغارد و قدیمی ترین مکان مسیح برجای مانده در ارمنستان یعنی کلیسای اچمیادزین، بنای یادبود سارداپاد و دریاچه سوان از جمله جاذبه های تاریخی و طبیعی این کشور هستن.
ارمنستان رو میشه سرزمین کلیسا و صومعه ها نامید. پس در سفر به این کشور از بازدید از این بناها ومعماری های منحصر بفرد غافل نشید.



لینک کوتاه این نوشته:

درباره ی BoBo

BoBo
به دنبال علایقتون حرکت کنید، همین.

مطلب پیشنهادی

پادکست معرفی لارا فابیان

لارا فابیان، خواننده و ترانه سرای متولد ۹ ژانویه ۱۹۷۰ در بلژیک. لارا از پدری …

۵ دیدگاه

  1. سلام

    من چند روز پیش وارد اینجا شدم از گوگل

    خواستم نظر بزارم تا تشکر کنم که مفید هست

    اینجا هم فرستادم برای دوستم نیاز داره بهش

    ممنون

    لطفا آهنگ توی این سبک هم بزارید / ممنون

  2. کشور زیبایی هستش من یکبار رفتم و شهر دلیجان رو هم دیدم

  3. دنبال یه چیز دیگه تو گوگل بودم اومدم اینجا شانسی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نوزده − چهارده =